Aleksander Stafiński  / 1899 – 1968 /

            Aleksander Stafiński urodził się dnia 3 lipca 1899 r. w Łańcucie. Ukończył szkołę średnią i zdał maturę w gimnazjum w Rzeszowie. Pod koniec I wojny został powołany do armii austriackiej i walczył na froncie włoskim. Po zakończeniu wojny przebywał we Lwowie i tam w latach 1922 – 1924 studiował na wydziale lekarsko –weterynaryjnym Uniwersytetu Jana Kazimierza. Przerwał studia wskutek śmierci ojca i podjął pracę zarobkową jako nauczyciel. Do 1939 r. pracował w kilku wsiach województwa białostockiego, m.in. w Rudkowszczyźnie, a przed samą wojną był kierownikiem szkoły w Czerwinie koło Ostrołęki.

            Jego osobista pasją była archeologia. W okresie międzywojennym wiele wakacji spędził, pracując przy terenowych badaniach archeologicznych. Pracował m.in. przez kilka kolejnych lat w Surażu w ówczesnym powiecie białostockim. W czasie prac archeologicznych pracował pod kierunkiem prof. Kazimierza Jażdżewskiego i prof.  Romana Jakimowicza, którzy zarówno zachęcali go, jak i umocnili w archeologicznej pasji. Uzyskał doskonałe wyniki w badaniach, co znalazło swoiste uznanie, już w okresie przedwojennym, bowiem jego imieniem nazwano jedną z sal muzeum archeologicznego w Grodnie.

            Wziął udział w wojnie obronnej Polski w 1939 r. W 1941 r. został wraz z żoną wywieziony na roboty przymusowe do Austrii, gdzie przebywał w obozie pracy przymusowej w Granitz Moor nad Dunajem kolo Linzu. Później trafil do Czechosłowacji, gdzie przetrwał do 1945r

Bezpośrednio po zakończeniu wojny przez kilka miesięcy mieszkał w Bydgoszczy. Wkrótce został pełnomocnikiem do spraw kultury na województwa szczecińskie i zielonogórskie. Walnie przyczynił się do uratowania wielu dóbr kulturalnych. Współpracował w tym okresie ze znanym naukowcem prof. Józefem Kostrzewskim. Wówczas Dyrektorem Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. Zdołał zabezpieczyć wiele eksponatów z muzeów w Szczecinie, Świnoujściu, Drawsku i Szczecinku.

Pod koniec 1945 r. osiedlił się w Szczecinku, który z czasem stał się pasją jego życia. Zawodowo pracował przy organizowaniu placówek służby zdrowia, będąc przez kilka lat kierownikiem Wydziału Zdrowia Prezydium PRN w Szczecinku. W tym czasie był także współorganizatorem Polskiego Czerwonego Krzyża w Koszalinie i Szczecinku. Z kolei przeszedł do pracy na stanowisku kierownika Wydziału Kultury PRN w Szczecinku. W 1958r. przeszedł na emeryturę.

Nie zaprzestał jednak działalności społecznej. Nadal kontynuował badania archeologiczne okolic Szczecinka. Zdołał umiejscowić w s z y s t k i e grodziska wczesnośredniowieczne tego regionu, co później potwierdziły badania naukowców. Zważywszy, że był amatorem, stanowiło to niespotykany przypadek i swoisty sukces. Znalezione przedmioty z reguły przekazywał do Muzeum Ziemi Szczecineckiej, którego był inicjatorem i organizatorem. Doprowadził najpierw do powołania Społecznego Komitetu Organizacyjnego Muzeum, a następnie do zorganizowania Muzeum, które otwarto dnia 28 lutego 1958 r. W 13 rocznicę wyzwolenia Szczecinka. Muzeum mieści się w odremontowanej, zabytkowej wieży pozostałości kościoła św Mikołaja, pochodzącej z XVI w. Przez kilka lat Aleksander Stafiński był kierownikiem Muzeum. Przekazał do muzealnych ekspozycji większość swych zbiorów prywatnych. Propagował muzeum wśród mieszkańców Szczecinka, a zwłaszcza wśród młodzieży szkolnej. Był zresztą znakomitym prelegentem, rozkochanym w Ziemi Szczecineckiej. Wykorzystywał każdą sposobność, by sławić jej historię, słowiańską przeszłość i walory krajoznawcze. Był współzałożycielem i wieloletnim wiceprezesem Oddziału Polskiego Towarzystwa Archeologicznego w Szczecinku, w którym przekazywał swą pasję i wiadomości młodym.

            Bardzo dużo pisał. W 1958 r. wydał pierwszy powojenny przewodnik „Szczecinek i okolice”. Jego liczne opracowania naukowe i popularno-naukowe o pracach archeologicznych prowadzonych wokół Szczecinka, historii tego regionu, opisy starych, ludowych obyczajów, legendy i baśnie z tych okolic, ukazywały się w „Zapiskach Koszalińskich”, „Literaturze Ludowej”, „Bibliotece Słupskiej” i wielu innych czasopismach. Pozostawił mnóstwo notatek i prac nie dokończonych.

            Działał również w szczecineckim Oddziale PTTK, będąc przez wiele lat przewodniczącym Komisji Rewizyjnej oraz wielokrotnie prowadząc szkolenia, odczyty i prelekcje dla aktywu turystycznego Oddziału.

            Za pracę zawodową i działalność społeczną był odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi /1959/ , Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski /1966/ oraz wieloma odznakami. W 1966 r. otrzymał nagrodę Prezydium WRN w Koszalinie za upowszechnianie kultury.

            W Szczecinku Aleksander Stafiński był postacią znaną, człowiekiem lubianym i szanowanym za zaangażowanie i umiłowanie miasta i okolic, a także za ujmujący sposób bycia. Miał mnóstwo przyjaciół i znajomych.

Zmarł w Szczecinku dnia 7 grudnia 1968 r. został pochowany na miejscowym cmentarzu w Alei Zasłużonych.

Bernard Konarski